ဟိုးအေ၀းႀကီးက ေတာင္ျပာတန္းေတြကို တကယ္မျမင္ႏိုင္တဲ့ခဏ စိတ္ကူးနဲ႔ပဲ ပံုေဖာ္ၿပီး လြမ္းလြမ္းေနရတယ္။ အဲဒီ ေတာင္တန္းျပာျပာႀကီးေတြရဲ႕ၾကား၊ ႏွင္းထုေတြရဲ႕ၾကား၊ စမ္းေခ်ာင္းေလးစီးေနတဲ့ အနား အေမ့အိမ္ ေသးေသးေလးရိွတယ္။ အေမ့အိမ္မွာ ခ်ဥ္ေပါင္ခင္းေလးရိွတယ္။ မုန္ညွင္းခင္းေလးရိွတယ္။ င႐ုတ္ပင္ေလးေတြရိွတယ္။ ခရမ္းပင္ေလးေတြ စိုက္ထားေသးတယ္။ သိပ္မနီးမေ၀းမွာ ျမစ္ခ်ိဳခ်ိဴေတြ ခ်ိဳးယူႏိုင္တဲ့ သိုက္၀ါး႐ံုးေလးရိွတယ္။ လတ္ဆတ္တဲ့ ခပ္စိုစို ေလညင္း သင္းသင္းေလးေတြ တုိက္ေနတတ္တယ္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္း

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္ကတည္းက ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းေလး ေတြေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းေလးေတြဟာ လံုး၀ေဘးကင္းတဲ့မီးေခ်ာင္းေလးေတြပါ။ သယ္ယူရလြယ္တယ္၊ ေစ်းခ်ိဳတယ္၊ ခပ္မိန္မိန္ေလးနဲ႔ ေတာက္ပေနတဲ့ အလင္းမီးေခ်ာင္းေလးေတြပါ။ ဒီအလင္းမီးေခ်ာင္းဟာ အေရာင္းထြက္လည္ဆြဲေတြ၊ အေရာင္ေတာက္ေနတဲ့ ဖန္ခြက္ေတြ၊ ႀကိဳးေတြ အျဖစ္ဖန္တီးေတာ့ ပိုလို႔ နာမည္ႀကီး လူသိမ်ားလာခဲ့ပါတယ္။ ေရငုပ္သူေတြနဲ႔ ေတာထဲေတာင္ထဲ ခရီးထြက္ရသူေတြအတြကလည္း္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို အသံုး၀င္တဲ့ အလင္းေပး မီးတိုင္ေလးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဓာတုအလင္းေခ်ာင္းေလးကို ျမင္ေတြၾကတဲ့အခါ သဘာ၀လြန္ေမွာ္ပညာကို ေတြ ႔ရသလိုပါပဲ။ တကယ္တမ္းမွာ သူ႔ကို ျပဳလုပ္ထားတဲ့ နည္းပညာက ႐ိုးရွင္းလြန္းလွပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတြျမင္ရတဲ့ ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းေလးရဲ ႔ အတြင္းပိုင္းက မီးသီးမပါ၊ ဘက္ထရီမပါဘဲ ေတာက္ပတဲ့ အလင္းကို ထုတ္ေပးေနႏိုင္တာ ဘာေၾကာင့္ ဆိုတာကို တင္ျပထားပါတယ္။

အလင္းဆိုသည္မွာ စြမ္းအင္၏ အသြင္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ အလင္းကို နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ထုတ္လြတ္ေပးႏိုင္ပါသည္။ ေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ား အပါအ၀င္ေပါ႔။

1. အပူေၾကာင့္ထုတ္လြတ္ျခင္း (ဥမမာ - လွ်ပ္စစ္မီးသီး၊ ဖေယာင္းတိုင္)
2. ျဖာထြက္ေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ ထုတ္လြတ္ျခင္း (ဥပမာ - လွ်ပ္စစ္မီးေခ်ာင္း၊ တီဗီြ)
3. အက္တမ္းမ်ားကိုႏိုးဆြ၍စူးရွေသာအလင္းထုတ္လြတ္ျခင္း (ဥပမာ - ေလဆာေရာင္ျခည္

ဤနည္းအားလံုးမွာ အေျခခံ အားျဖင့္တူပါသည္။ အက္တမ္မ်ားကို ႏိုးဆြ၍ အျပင္မွ စြမ္းအင္ ပင္ရင္းေၾကာင့္ ဖိုတြန္ဟု ေခၚေသာ အလင္းအမႈန္ထြက္လာျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ တစ္စံုတစ္ခု ကို သင္မီး႐ိွဴ ႔ေသာအခါ အပူစြမ္းအင္သည္ ထို ပစၥည္း အတြင္းရိွ အက္တမ္တို႔၏ အလ်င္္ကိုတိုးလာေစၿပီး၊ အားႀကီးေသာ အလ်င္ ျဖင့္ တိုက္မိၾကေစသည္။ ထိုသို႔တိုက္မိေသာအခါတြင္ လံုေလာက္ေသာ အရိွန္ရလာပါက အက္တမ္အတြင္းရိွ အီလက္ထရြန္မ်ားသည္ အက္တမ္၏ နယူးကလိယ မွ ေ၀းရာသို႔ ထြက္လာၿပီး စြမ္းအင္ကုန္ေသာအခါတြင္ နယူးကလိယ အနီးနားသို႔ပင္ျပန္ခ်ဥ္းကပ္သြားၾကပါသည္။ ထိုအခ်ိန္အတြင္း စြမ္းအင္အခ်ိဳ ႔ ထြက္လာၿပီး အလင္းအသြင္ျဖင့္ ျမင္ေတြ ႔ၾကရပါသည္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းသည္လည္း အေျခခံအတူတူ ပင္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အက္တမ္မ်ားကို ႏိုးဆြရန္ အတြက္ ဓာတုပစၥည္း မ်ားကို သံုးထားပါသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဤဓာတုဓာတ္ျပဳျခင္းကို ရွင္းျပပါမည္။ ဓာတုမီးေခ်ာင္းတြင္ အလင္းထုတ္လြတ္ရန္ အတြက္ ဓာတုပစၥည္းကို အသံုးျပဳပါသည္။ ထိုဓာတုဓာတ္ျပဳျခင္းျဖစ္ရန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဓာတုျဒပ္ေပါင္းမ်ားကို ေရာစပ္ျပဳလုပ္ထားပါသည္။ ျဒပ္ေပါင္းဆိုသည္မွာ မတူညီးေသာ ဓာတုျဒပ္စင္မ်ားေရာစပ္ပါ၀င္ေနေသာပစၥည္းျဖစ္ပါသည္။ ဓာတုျဒပ္ေပါင္း ႏွစ္မ်ိဳး၊ သံုးမ်ိဳးေလာက္ကို ေရာစပ္လိုက္လွ်င္ ၎တို႔တြင္ပါ၀င္ေသာ အက္တမ္မ်ားသည္ ျဒပ္ေပါင္းသစ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေပၚရန္ သူတို႔ဖာသာ ျပန္လည္ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းၾကျပန္ပါသည္။ ျဒပ္ေပါင္း၏ သဘာ၀ေပၚ မူတည္၍ ဓာတ္ျပဳျခင္းတြင္ စြမ္းအင္ ထုတ္လြတ္ျခင္း၊ စုပ္ယူျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚၾကပါသည္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းအတြင္းရိွ မတူညီေသာျဒပ္ေပါင္းမ်ား၏ ဓာတ္ျပဳမႈသည္ စြမ္အင္တစ္ခုထုတ္လြတ္မႈကို ျဖစ္ေစပါသည္။ လွ်ပ္စစ္မီးသီးအတြင္းမွာကဲ့သို႔ပင္ ပစၥည္းမ်ားအတြင္းရိွ အက္တမ္းမ်ား လႈပ္ရွားတက္ၾကြလာၾကၿပီး စြမ္းအင္ျမင့္လာကာ အီလက္ထရြန္မ်ားခုန္ထြက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ နဂိုအေျခအေနသို႔ ျပန္လည္က်ဆင္းၾကသည္။ စြမ္းအင္ျမင့္ေနရာမွာ နဂိုေနရာသို႔ က်ဆင္းေသာအခါ စြမ္းအင္အခ်ိဳ႕ကို အလင္းအျဖစ္ထုတ္လြတ္ၾကသည္။ ထိုျဖစ္စဥ္ကို ဓာတုနည္းျဖင့္အလင္းေတာက္ျခင္းဟုေခၚပါသည္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းအတြင္း ဓာတ္ျပဳမႈတြင္ အဆင့္မ်ားစြာပါ၀င္ပါသည္။ စံအျဖစ္သတ္မွတ္ထားေသာ ဓာတုအလင္းေခ်ာင္း တြင္ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ပါေရာက္ဆိုဒ္ (hydrogen peroxide) ႏွင့္ ဖီႏိုင္းေအာက္စီလိတ္ အက္စတာ (phenyl oxalate ester) ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္ဓာတုေဆးမ်ားပါ၀င္ပါသည္။

ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ပါေရာက္ဆိုဒ္(hydrogen peroxide) ႏွင့္ ဖီႏိုင္းေအာက္စီလိတ္အက္စတာ (phenyl oxalate ester) ဓာတ္ျပဳေသာအခါ ဖီေနာ ႏွင့္ တည္ၿမဲမႈမရိွေသာ ပါေအာက္စီအက္စစ္ (peroxyacid) ကိုရရိွပါသည္။

တည္ၿမဲမႈမရိွေသာ ပါေအာက္စီ အက္စစ္ ၿပိဳကြဲေသာအခါ ဖီေနာ(phenol) ႏွင့္ ဆိုဒ္ကလစ္ပါေအာက္စီ (cyclic peroxy) ျဒပ္ေပါင္းကိုရရိွပါသည္။

ဆိုဒ္ကလစ္ပါေအာက္စီ (cyclic peroxy) ျဒပ္ေပါင္းသည္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ (carbon dioxide) ၿပိဳကြဲပါသည္။ ထိုဓာတ္ၿပိဳကြဲျခင္းက ေရာင္ျခယ္ဓာတုေဆးမ်ားရိွ အက္တမ္မ်ားဆီသို႔ စြမ္းအင္မ်ား ထုတ္လြတ္ေပးလိုက္သည္။

ေရာင္ျခယ္ဓာတုေဆးမ်ားအတြင္းရိွအက္တမ္မ်ားအတြင္းမွ အီလက္ထရြန္မ်ားသည္ စြမ္းအင္ျမင့္ေသာအဆင့္သို႔ေရာက္ရိွၿပီး စြမ္းအင္နိမ့္ရာပတ္လမ္းသို႔ ျပန္လည္ သက္ဆင္းေသာအခါ ဆံုး႐ံႈးသြားေသာ စြမ္းအင္တို႕သည္ အလင္းအျဖစ္ထြက္ေပၚလာၾကပါသည္။
ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းဆိုသည္မွာ အလင္းလြတ္ေပးရန္အတြက္ ဓာတ္ျပဳရာတြင္ပါ၀င္ေသာ ဓာတုေပ်ာ္ရည္ႏွစ္ခုကို ထည့္သြင္းထားသည့္ ပစၥည္းေလးတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ ၎ကို အလြယ္တကူ သယ္ယူသြားႏိုင္သည္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းကို မထြန္းၫိွမွီ ဓာတ္ျပဳမည့္ဓာတုပစၥည္းမ်ားကို သီးျခားစီကန္႔ၿပီးထည့္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဖီေနာေအာက္စီအက္စတာ ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္ဓာတုပစၥည္းမ်ားကို အမ်ားအားျဖင့္ ပလတ္စတစ္ေခ်ာင္းေလးမ်ားအတြင္း ထည့္ထားေလ့ရိွၾကပါသည္။ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ ပါေအာင္ဆိုဒ္ ေပ်ာ္ရည္ကို ကြဲအက္ႏိုင္ေသာ ဖန္ေခ်ာင္းေလးအတြင္းထည့္ၿပီး ဖီေနာေအာက္စီအက္စတာ ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္ဓာတုပစၥည္းမ်ားပါေသာ ပလတ္စတစ္ေခ်ာင္း၏ အလယ္တြင္ ျဖတ္လ်က္ ျမဳပ္ၿပီး ထည့္ထားသည္။

ဓာတုအလင္းေခ်ာင္းေလး၏ အလယ္ရိွ ဖန္ေခ်ာင္းကိုခ်ိဳးလိုက္ေသာအခါ ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ ပါေအာင္ဆိုဒ္ ေပ်ာ္ရည္သည္ အျပင္ဖက္ ပလတ္စတစ္ေခ်ာင္းထဲရိွ ဖီေနာေအာက္စီအက္စတာ ႏွင့္ ေရာင္ျခယ္ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ဓာတ္ျပဳၿပီး အလင္းေရာင္ကို ထုတ္ေပးသည္။ ေရာင္ျခယ္ဓာတုစၥည္းေပၚမႈတည္၍ အစိမ္းေရာင္၊ အနီေရာင္၊ အျပာေရာင္၊ အ၀ါေရာင္ စသျဖင့္ အေရာင္အမ်ိဳးမ်ိဳးထုတ္ေပးသည္။

အသံုးျပဳေသာ ဓာတုပစၥည္းေပၚမႈတည္၍ ဓာတ္ျပဳသည့္ အခ်ိန္ကို ျမန္ေစ၊ ေႏွးေစႏိုင္သည္။ မိနစ္ပိုင္မွ်လည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ နာရီေပါင္းမ်ားစြာလည္း ၾကာႏ္ိုင္သည္။ အခ်ိန္တိုအတြင္း ဆိုလွ်င္လြန္စြာေတာက္ပၿပီး။ အခ်ိန္ၾကာထြန္းလိုပါက ခပ္မိွန္မွိန္ျဖစ္သည္။ ေနာက္တစ္ေန႔ထိဆက္ထြန္းလိုလွ်င္ေရခဲေသတၱာထဲထည့္သိမ္းထား၍ရသည္။ ဓာတ္ျပဳမႈရပ္တန္႔ကာ ေနာက္တစ္ေန႔မွ ဆက္သံုးႏိုင္သည္။

သမိုင္းျပႆနာ (၂)

အေလာင္းစည္သူသည္ ေဖာင္စၾကာ ပိုင္မပိုင္။

ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွ် သိပ္မသိပါ။
သိလိုေသာေၾကာင့္ ေမးျမန္းျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
ေျပာသမွ်ကို နားေထာင္ပါမည္။
ကြန္မန္႔တြင္ ေျပာထားခဲ့ႏိုင္ပါသည္။